आमाको मुख हेर्ने दिन,

२०७५-०१-०३
आज सोमबारे औसी, अनि आमाको मुख हेर्ने दिन, तर मेरी आमा मेरो साथमा नरहेको दिन तर साझ सम्म भेट हुने कल्पन्ना सहित विहानीको मिर्मिरेमा आफ्नो नित्य क्रियाकलाप पछि सम्झन पुग्छु। अनि प्रश्न उठ्छ, आमा को हुन? पुस्तकमा पठेको थिए गुरुबाट सुनेको थिए, आमा धर्ति हुन, आफ्ना सन्तानको लागि सवै कुरा त्याग्न सक्छिन। आफ्ना सन्तानको खुशीको लागि भोकभोकै वर्त वस्छिन, कहिँ मन्दिरमा पुग्छिन, पुकार गर्छिन आफ्नै सन्तानको उन्नति र प्रगतिको लागि। सन्तानको असफलतमा पिडा सहन गर्ने पनि आमा नै हुन्छिन अनि भन्छिन, घोडा चड्ने लड्छ नि किन आत्तिएको, सफलताले एक दिन चुम्न बाध्य हुन्छ नि यदि तिमी कर्मशील बन्दै गयौ भने।

दिनभरी कामगर्दा थकाइ लाग्दो हो, भोक पनि लाग्दो हो तर पनि सम्झना अझै ताजा छ मेरी आमा कतिखेर मेलाबाट फिर्ता हुन्छिन, र पोटुकिमा भएको खट्टे, सेल रोटी वा पुरी दिन्छिन भनेर। यादै थिएन त्यो वेलामा मेरी आमालाई पनि भोक लाग्छ भनेर। यस वालपनाबाट यो अवस्थामा पुरयाउने ति आमालाई कसरी सम्झने? मलाई लाग्दैन मेरी आमालाई मिठा खाना दिएर खुशी हुन्छिन जसरी म उनको पोटुकिको एक दुई गास खट्टेमा हुन्थे, मलाई लाग्दैन मेरी आमा राम्रा कपडा किनिदिएर दिदै गर्दा जसरी मलाई उनी तिर्थबाट फर्कदै गर्दा बचेको खर्चबाट दिएको स्विटरबाट म हुने गर्थे, लाग्दैन मलाई मेरी आमालाई सुनका गरगहनाले खुशी हुन्छिन भनेर। बुझेको छु मेरी आमा के गर्दा खुशी हुनुहुन्छ भनेर तर पनि पुरा गर्न सकेको छैन। किन कि मेरी आमा सधै मेरो आखाको समिपमा हुनुहुन्न र मैले बोलेको शब्द 'आमा' सुन्न सक्ने दुरीमा हुनुहुन्न तर मन त छनि, यता फर्कदा नि 'आमा' उता फर्कादा नि 'आमा' पिडामा नि 'आमा' खुशीमा नि 'आमा' भन्नको लागि। मेरी आमालाई केवल 'आमा' भनिदिए पुग्छ। अनि खुशी भैहाल्नुहुन्छ। आशा छ आमाको आशिर्वादले उहालाई खुशी पार्न सक्ने छु भनेर।

बाल्यकालमा यसरी हुर्काएकी मेरी आमा आफ्नो जीवनको भरोसा छैन, आमा तपाइँ कमजोर हुनुभएको छ, यहि वसौ न काठमाण्डौमा, मेरा जागिर यहि छ, घरमा म जान सक्दिन। भन्दिनुहुन्छ मेरी आमा तेरो घर छैन, कसरी वस्ने अर्काको घरमा? मलाई २५औ वर्ष डेरामा वस्दा पनि घरै चाहिन्छ जस्तो लाग्दैन तर मेरी आमालाई चाहिएको छ, कति पिडा दिएको छु मैले। उहाको सपना पुरा गर्न सकेको छैन। हो आमाको कल्पना र मेरो कल्पनाको विचमा फरक छ। आमाले बुझेको संसार र मैले बुझेको संसारको विच भिन्नता छ। तर पनि मेरी आमाको मन पवित्र छ र आफ्नो सन्तान मात्र नभएर भावी सन्ततीको सुरक्षाको लागि पनि मेरी आमाको सपना अंकुरण भएको छ। मेरी आमा मेरो घरको वहानामा मेरा सन्ततीको पनि भोलिको लागि वस्ने आधार खोज्दै हुनुहुन्छ। मेरी आमा केवल 'आमा' भनेर मिठो स्वरमा बोल्दिए पुग्छ। फुरुंग भैहाल्नु हुन्छ, तर पनि सधै आखाको अगाडी 'आमा म गए साझ फर्कन्छु, आमा म आए, खाजा खानुभयो, कस्तो छ हजुरलाई' भन्न पाउदिन किन कि मेरी आमाको लागि मैले घर बनाउन सके कै छैन अनि मेरी आमा आफुले सृजिएको घर छोडी अरुको डेरामा बस्ने रहर छैन तर...... ।

मलाई लाग्छ मेरी आमा मात्र हैन सवैकी आमा यस्तै मायाकी खानी , प्रेरणाकी खानी, सन्तानको खुशीमा खुशी निस्वार्थमा खुशी हुने र दुखमा पिडामा डुब्ने पहिलो पात्र आमा नै हुन, त्यसैले सवै आमालाई मिठो बोलेर आमा भन्दै खुशी राख्न सकौ, यहि रह्यो आज आमाको मुख हेर्ने औशीको दिनको शुभकामना सवै तपाई हामी सन्तान र समग्र आमाहरुलाई! यहि औशीको दिन जन्म दिने आमालाई मात्र नभएर पाइला टेकाउन, उफ्रन, र रम्न दिने मेरी धर्तिमाता नेपाललाई पनि नमन गर्दछु। जय आमा, जय धर्ती आमा! दुवैलाई खुशी राख्न सकौ, तपाइँ हामी समग्र सन्तानले!