शकुनि, विनासका कारण र असल नेतृत्व, वन्दनीय

 २०७९/०४/०९

शकुनि, विनासका कारण र असल नेतृत्व, वन्दनीय

जब कुनै परिवार, संस्था, समाज, संगठन, दल र सरकार भित्र शकुनिहरु जन्मन्छन् वा उदाउँछन, तीनीहरुले आफुमात्र बर्बाद नभएर आफु रहेको परिवार, संस्था, संगठन,दल, र सरकारको समेत बर्बाद गर्दछन। त्यसैले सम्बन्धित निकायमा शकुनिहरुदेखि समयमा नै सावधान रही सत मार्गको खोजि गर्नु नै आजको आवश्यकता हो।

असल आचरणका मानिसहरुले नै कष्ट धेरै भोग्नुपर्छ। किनकि धर्मको मार्ग सजिलो छैन तर पनि अन्तमा सत्यको नै विजय हुन्छ। मान्छेको रुप र आभुषणले मान्छे असल हुन सक्दैन। असल हुनको लागि असल बानीवेहोरा विकास गर्न सक्नुपर्छ। यी गुण अनमोल छन तर पैसोले किनेर पाइदैन। सहजताका साथ दिनानुदिन अभ्यास गर्दै गएमा आफै आभुषित हुनेछन्।

यस्तै प्रसंगमा रावणको कथालाई जोड्न सान्दर्भिक ठानेर पस्कदै छु।राजा जनकको राज्यमा कैयौं वर्ष अगाडि चक्रबीर नाम गरेका राजा थिए।उनी प्रजावत्सल थिए। उनी जनताबाट उठेको कर आफ्नो परिवारको लागि खर्च गर्दैनथे। उनको जिविकोपार्जन खेतीपातीबाट नै हुनेगर्थ्यो। उनी स्वयं खेतमा गइ काम गर्ने गर्थे। एक पर्वको दिन थियो महिलाहरु सुन्दर वस्त्र र आभुषणमा सजिएका थिए। त्यही क्षणमा उनीहरुको भेट रानीसँग भयो। आफ्नो रानीलाई साधारण वस्त्र र आभुषणमा देखेपछि रानीलाई पनि सुन्दर वस्त्र र आभुषण पहिरन अनुरोध गरे तर पनि महारानीसँग पहिरनको लागि न आभुषण नै थियो न सुन्दर वस्त्र नै। महारानी विचलित भइन। साँझ राजासँग दिनमा भएको कथा वताइन र उनले पनि सुन्दर वस्त्र र आभुषणको माग गरिन। राजासँग उनीलाई गहना र वस्त्र किन्नको लागि सम्पत्ति थिएन। राजाले आफ्नो दुतलाई रावणको राज्यमा गइ कर उठाएर ल्याउनको लागि पठाए।

दुत गए र रावणलाई भेटे। रावणसँग कर मागे तर तीनलोकको विजेता रावणसँग कर माग्ने भन्दै रिसाउँदै रित्तो हात पठाए। यो कुरो महारानी मन्दोदरीलाई रावणले सुनाए। मन्दोदरीले सोधिन- केही दिनुभयो त?

किनदिने भन्दै रावण जंगिए।

मन्दोदरी पतिवर्ता नारी भएकोले उक्त राजाको सामर्थ्य थाहपाएकि थिइन। महाराज गलत भयो भनिन।

रातको खानपिन पछि दुबै सुते। भोलिपल्ट बिहान महारानीले केही अनाज लिएर रावणलाई लिएर छतमा गइन। ती अनाजका दानाहरु छतमा छरेपछि छतमा परेवा आए। सवै परेवाले चारा टिप्न थाले। रानीले ती परेवालाई चारो नटिप्नको लागि आदेश दिन लगाइन । तीनलोक विजेता रावणको उर्दिलाई ती परेवाले मानेनन्। चारो टिपिराखे। अव रानीले राजा चक्रबीरको आदेश छ चारो नटिप भनी भन्न लगाइन।

रावणले त्यही गरे। सवै परेवाहरु चारो टिप्न छोडे तर एकवटाले भने टिपिरहेको थियो। त्यो बहिरो रहेछ। एकछिन पछि त्यो चारो टिप्ने परेवाको टाउको फुटेर मर्यो। रावण अचम्मित भए।

केही क्षण पछि पुन चक्रबीर राजाको दुत आए ।

उनले कर मागे तर रावण दिन तयार भएनन्। कर नदिनेहोभने महाराज तपाईं मेरो साथमा समुन्द्रको तटसम्म पुग्नुपर्छ भने। त्यसमा स्वीकारी दुत र रावण दुबै समुन्द्रको तटमा पुगे। समुन्द्रको। तटमा पुगेपछि दुतले देखाउदै भने यो तपाईंको राज्य जस्तै छैन त सोधे। उ अचम्ममा परी भने छ। अव तपाई हाम्रो राजाको आदेश मुताबिक कर दिने कि नदिने? सोधे।

नदिने रावणले जवाफ दिए।

ती दुतले लंकाकाे जस्तै देखिने एक गेट भत्काइदिए। उता लंकाको मुल गेट नै भत्कियो।

फेरी दुतले सोधे कर दिने कि नदिने?

रावण नतमस्तक हुँदै चाहेजति सुन लैजानु भनी आदेश दिए।

दुतले खुशी हुँदै चाहिएजति सुन लिएर गए। राजालाई बुझाए।

राजाले रानीलाई सुन दिदै भने के के लगाउने इच्छा छ सोही बनाइ लगाउ।

त्यति भनेपछि हिजोसम्म केही थिएन । आज यतिका सुन कहाँबाट आयो? उनले सोधिन।

रावणसँग कर उठाइ ल्याएको हो भनेपछि रानी अचम्मित हुँदै आफ्नो श्रीमान यति शक्तिशाली हुँदाहुँदै मैंले गहना किन लगाउने । मेरो आभुषण नै मेरो श्रीमान रहेकोले नलगाउने निर्णय गरिन।

यदि यी रानीले महिला प्रजाले दिएको सुझावलाई स्वीकार गरी वास्तविकताको पहिचान हुँदाहुँदै सुनका गहनामा मन लागिरहेको भए शकुनिको चाल हुनसक्ने थियो। किनकि मानिसको दुर्भाग्य नै उ भित्र पलाउने लोभ र ईर्ष्या नै हो।

यस अर्थमा राजा र रानी दुवै मुक्त भए र आफ्नो शाख जोगाइराखे।

सवैले बुझ्नु नै पर्छ लोभले लाभ लाभले विलाप निम्ताउँछ भनेर।

शिक्षकको नेतृत्वले सोच्ने कि?

 २०७९/०४/१५

शिक्षकको नेतृत्वले सोच्ने कि?

शिक्षक भएको नाताले केही कुरा पोख्न चाहन्छु। आदरणीय शिक्षक नेतृत्व ज्यू,

तपाईं मलाई कत्तिको चिन्नुहुन्छ त्यो तपाईंको कुरा रह्यो।

- तपाईं शिक्षक नेता बन्न खोज्नुहुन्छ भने झुण्ड त्याग्नैपर्छ र समग्रमा शिक्षकको नेता हुनु सक्नुपर्छ।

- मेरो ठम्याईमा आजको दिनसम्म नेपालमा न राजनैतिक दल , राजनैतिक दलको रुपमा विकास भए न शिक्षकका संघ, संगठन र महासंघ नै। यी केबल झुण्डको रुपमा विकास भए । जसको कारणले नेपालका शिक्षकहरु ओझेलमा परे। चुनाव आउँछ केही झुण्डले तयार पारेको henchmen लाई साथमा लिएर उनीहरूको मुखपत्र बन्न सक्नेहरुलाई अगाडि सारेको अवस्था छ अहिलेसम्म।

- त्यसैले शिक्षक ओझेलमा परेको छ।

-शिक्षकको नेताले त समग्र शिक्षा जगतको जिम्मा लिन सक्नुपर्छ न कि विदेश सवार र कहीँ कतै लाभका स्थान मात्रै। आज नेपाली समाजमा बढेको विकृतिको जिम्मा पनि शिक्षकको नेतृत्वले ग्रहण गर्न सक्नुपर्छ। देशको शिक्षा कस्तो हुनुपर्ने हो। त्यसको खाका तयार गरी सरकारलाई कार्यान्वयनको लागि दवाव दिनुपर्ने हो। के तपाईसँग योजना छ त? तपाईं शिर्ष नेतृत्वमा पुग्नुभयो भने समग्रमा शिक्षा कस्तो हुने ? शिक्षकले के सुविधा पाउने। असल र गुणस्तरीय व्यक्तिहरूलाई शिक्षामा कसरी तान्ने योजना छ त? बडो विजोग छ SEE मा सवैभन्दा कमजोर GPA प्राप्त गर्ने विद्यार्थी शिक्षा पढाउँदै छ।

आज नेपालमा भएको विकृतिको जिम्मा नेपालको शैक्षिक नेतृत्व विद्यालय तह र महाविद्यालयको नेतृत्वले लिने कि नलिने?

किन ?

किनकी नेपालको विद्यालय र महाविद्यालयबाट निस्केको जनशक्ति कुसंस्कारी, भ्रष्टाचारी र अराजक भयो ।

किन?

- किनकि शिक्षाले संस्कार सिकाउन सकेन।

शिक्षा संस्कार विहिन भयो।

- शिक्षाले गुटबन्दी गर्नु पाप हो अधर्मको बाटो हो भनेर भन्न सकेन।

- शिक्षाले भ्रष्टाचार गरेमा सामाजिक वहिष्कार गर्नुपर्छ र त्यस्ता व्यक्ति समाजका भाइरस हुन भनेर भन्न सकेन।

-जो भ्रष्टाचारी हो , गलत छ भन्ने जान्दाजान्दै पनि तीनै व्यक्तिलाई बारम्बार सहयोग गरेको छ नेतृत्वले ।

किन?

- किनकी नेतृत्व गुरु बन्ने हैसियतमा पुगेको छैन।

कृष्ण भगवानले द्रोणाचार्यलाई द्रोणाचार्यको छोरा असोस्थामा अधर्मी भएको हो भने झैं भएको छ।

- तपाईं पनि शिक्षकको नेतृत्वमा रहेको व्यक्ति सवल, योग्यता पुगेका, तहगत रुपमा स्थायी नियुक्ति पाएका व्यक्ति मात्र विद्यालयको नेतृत्व गर्नुपर्छ भनेर भन्न सक्नुहुन्छ । आँखा डुलाउनुहोस त प्रावि तहको शिक्षक छ, मावि विद्यालयको नेतृत्व गर्छ, कि नियमावली परिवर्तन गर्नसक्नुपर्यो हैन भने उहाँहरुलाई विद्यालयको नेतृत्वमा रहने कुनै अधिकार छैन।

फेरी अनुशासन सिकाउने शिक्षक आफै अयोग्य छ, शिक्षक सेवा आयोगको परीक्षा पास गर्दैन, आफु गर्दैन तर अरुलाई दोस दिन्छ।

यसमा हजुरको धारणा के छ नेता ज्यू?

आदरणीय शिक्षक नेता ज्यू,

आजकै दिनबाट तहगत रुपमा योग्य भएका स्थायी शिक्षक मात्र विद्यालयको नेतृत्वमा राख्नुहोस है, अन्यथा आधी आउँदैछ। मडारिने दिन नआओस्।

नेतागण भन्न मन लाग्यो यसमा तपाई हामी पनि दोशी छौं‌। म भन्दा बढी दोशी हजुर हुनुहुन्छ। किन नेता ज्यू थाह छ।

म त सामान्य शिक्षक तर तपाईं त समग्र शिक्षाकको नेता, हैन र?

हामीले हाम्रो शिक्षाको माध्यमबाट कुसंस्कार, गुटबन्दी, भ्रष्टाचार, चाकडी जस्ता कुराहरू गर्न हुदैन भनेर सिकाउनै सकेनछौ। शिक्षकको अधिवेशनमा पनि विधानले नतोकेका व्यक्ति कति जनालाई पदमा पुर्याउन भयो हेक्का छ नि?

यसै प्रसंगमा जोड्न मन लाग्यो: भगवान कृष्णले गुरु द्रोणाचार्यलाई तपाईं किन छोरा प्रति त्यती धेरै मोह गर्नुहुन्छ। तपाईंलाई तपाईंको छोराले के दियो?

सुख, शान्ति र समृद्धि।

अनि तपाईले के दिनु भयो नि?

उसले चाहेका कुरा सबै। सुख, मान र सम्वृद्धि। के संस्कार दिनुभयो?

के धर्मको बाटो देखाउनु भयो?

उहाँले थप्नु भयो:

प्रेम गर्नु धर्म हो भने मोह गर्नु अधर्मको बाटो हो । तपाईंले तपाईंको छोरालाई मोह गर्नु भयो र अधर्मको बाटो रोज्नु भयो।

ठिक आज शिक्षक नेतृत्वले पदलाई प्रेम गर्नु पर्ने हो तर मोह गर्दै छ र पदमा टासिनको लागि तमतयार देखिराखेको छु।

कति बिडम्बना छ सामुदायिक विद्यालयमा आफ्ना सन्तान संस्थागत विद्यालयमा पठाउने, अनि आफुले पढाउने विद्यार्थी गरीबको सन्तान आँउछन् रे। तीनै गरिबका बच्चाहरू विद्यालयमा आएको कारणले मुखमा माड लागेको । बुझ्नुपर्दैन। दिने मान्छे कसरी गरी हुन्छ। तपाईंले नदिएको सन्तान विद्यालयलाई दिएको छ। उनीहरूको इज्जत गर्नुपर्दैन।

आजको नेतृत्व त कतै द्रोणाचार्यको मार्गमा त होइन। भगवान् कृष्णको भनाई अनुसार द्रोणाचार्यले रोजेको अधर्मको बाटो जस्तै भएन र ? कृष्ण ले सोध्नु भयो: आफ्नो छोरालाई बेलामा किन लगाम लगाउनु भएन? तपाईंको छोरा अधर्मी भयो।

के तपाईले छोरालाई शिक्षा दिनुभयो?

के संस्कार दिनुभयो?

ती दुबै कुरा दिन सक्नुभएन । गुरुले शिष्यसँग दक्षिणा खोज्नु न्यायोचित हो तर तपाईले मुल्य खोज्नुभयो। मुल्य खोज्नु भनेको शिक्षाको व्यापार हो। त्यसैले तपाईं गुरु बन्न सक्नुभएन केवल शिक्षक मात्र।

ठिक त्यही भएको छ अहिले शिक्षा त दिइयो। संस्कार दिन सकिएन र सही दिशा निर्देश गर्न नसकेकाे होइन र? एक शिक्षक हुनु र पुरा शिक्षकको नेता हुनु पनि फरक छ, हैन र?

तपाईं शिक्षक भएकै कारणले तपाईंको धनको मोहमा पर्नुभयो। तपाईंको छोरा अधर्मी भयो र तपाईंले पनि अधर्मको बाटो समात्नु भयो। महाभारतको युद्ध धर्म युद्ध हो भन्ने थाह हुँदाहुँदै तपाईंले पनि अधर्मको बाटो रोज्नुभयो।

आदरणीय समग्र शिक्षकको नेता विद्यालय देखि विश्वविद्यालय सम्म यो देशमा संस्थागत विद्यालय क्याम्पस मौलाए। किन?

जागिर सामुदायिक विद्यालयमा र सामुदायिक क्याम्पसमा छ तर तपाईंको समय र संस्थागत विद्यालय र क्याम्पसमा छ , हैन र?

संस्कृत भाषामा आजको विग्यानको खोज गर्नको लागि पनि त्यसैमा सबै थोक छ हैन र? तपाईं शिक्षक भएको नाताले संस्कृत भाषालाई जगेर्नाको लागि पहल भएन कि बुझाउन सकिएन?

मैले अंग्रेजी पढे तर अँग्रेजीको साथ साथै संस्कृत भाषाको ग्यान नभएकोमा आत्म ग्लानी छ।

किन?

किनकी न ग्यानै हासिल गर्न सकियो, न संस्कार र संस्कृतिको जगेर्ना नै न विद्यार्थीलाई सुसंस्कृत बनाउन सकियो न राष्ट्रवादी न मानवतावादी केवल धोकेबाज, चाप्लुसी, छलकपट, भ्रष्टाचार आदि मौलाउनको लागि मलजल गरियोकि? हैन र?

यदि शिक्षकको असल नेतृत्व भएको भए उसको चिन्तन नेपाललाई कस्तो शिक्षा चाहिन्छ?के गर्दा नेपालका विद्यार्थी नेपालमा नै अध्ययन गर्दछन ? कस्तो शिक्षा दिलाएमा विद्यार्थी उध्यमी बन्छन? कुनै सरकारी कार्यालय र विद्यालय र महाविद्यालयमा कार्य गर्दा पैसालाई भन्दा पेसालाई मर्यादा गर्छन भन्नेतिर सोच बनाइ, योजना बनाई नेपाल सरकारलाई कार्यान्वयनको लागि दवाव दिएको भए आज नेपाल जसरी प्राकृतिक रुपमा सुसम्पन्न छ त्यसरी नै दक्ष जनशक्ति उत्पादन गरी नेपाल साच्चै स्वर्गको रुपमा हुनेथियो।

सावधान शिक्षकका नेतागण,

-अव राजनैतिक नेताका पछि नलाग्नुहोस, दलका नेता तपाईंको मार्गमा आउनको लागि वाद्य पार्नुहोस। तपाईं गुलेली हुनुपर्छ मट्याङ्गाे होइन।

- शिक्षामा अनुशासन छैन भने देशले बाटो विराउँछ। त्यसको जिम्मा लिने हैसियत राख्नुहोस।

- विदेशी शिक्षा भित्राउनको सट्टा नेपालको हावापानी सुहाउँदो शिक्षा दिलाउनुहोस।

- आफ्नो बाल बच्चा विदेशमा पठाइ भोलिको दिनमा आफ्नो घर रित्ताउनतर्फ उन्मुख वातावरणको अन्त्य गरी अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी नेपालमा भित्राइ शिक्षाको माध्यमबाट धन आर्जनको माद्यम खोज्नसक्ने कुनै बाटो देख्नु भएको छ। पद हत्याउन सजिलो होला तर कार्यान्वयन बाटो त जटिल छ नि।

आज नेपालमा जे हुँदैछ, पराधिनता र परनिर्भरता यो केबल शिक्षाले बाटो बिराएर नै हो । मेरो ठम्याइ यही रह्यो।

अहिले कक्षा ९ र १० मा पढ्दै गरेकाे विद्यार्थीलाई स्वदेशको शिक्षा ठिक छ, यसैले उनीहरूको भविष्य सुन्दर बनाउँछ भनी आश्वस्त पार्न सक्नु पर्छ।

अहिलेको नेपालको वेतिथि मौलाउनमा दोषी को?

यसमा दोशी को?

राजनिति कि शिक्षा?

शिक्षाले दिशा निर्देश गर्न नसकेको राजनिति हैन र?

अवको आवश्यकता नेपालको माटो र यहाँकाे संस्कृतिलाई जगेर्ना गर्दै न्यायोचित रुपमा हावा , पानी र माटोको सही सदुपयोग गर्दै यही देशमा भविष्य देख्ने शिक्षार्थी उत्पादन गर्नु छ हैन र?

हेक्का राख्नुहोस : आजको वेतिथी गलत शिक्षा कै उपज हो।

गलत शिक्षा गलत शिक्षाको नेतृत्वको कारण हो।

जुनदिन सम्म शिक्षाले सहीलाई सही भन्न सिकाउदैन, र ठिक व्यक्ति ठिक ठाउँमा पुर्याउनको लागि उत्प्रेरणा जगाउदैन, त्यो दिनसम्म भ्रष्टाचार, कुसंस्कार र कुरिती मौलाउने नै हो।

आजको आवश्यकता एकल शिक्षकको प्रतिस्पर्धा र एकल संघ संगठन जे नाम दिएपनि हुन्छ।

सावधान सवै नेतृत्वमा तम्सनेहरु।

नेता बन्नु छ भने भगवान कृष्णको साथी सुदामा र उनको श्रीमति बशुन्धरालाई पढ्नको लागि अपिल गर्दछु।

तपाईं नेतृत्वमा रहंदै गर्दा नेपालले हार्नुहुदैन।

शिक्षक महासंघका मुर्धन्य नेता ज्यू हरु ,

तपाईंको कार्यकालको लागि नेपाल सरकारबाट काज पनि प्राप्त गर्नुभएको छ। यस समयमा नेपालको शिक्षा कस्तो हुनुपर्छ भनेर भन्नु भएको छ त ? अव शिक्षक महासंघको नेतृत्वले सोच्नुपर्दैन? शिक्षकले बुझाएको लेवीको अर्थ के?

शिक्षक महासंघ त नबोल्नेको पनि आवाज हुनुपर्ने हो तर शिक्षकको पनि आवाज बोल्न सकेको छैन। शिक्षक महासंघ त निरिह भएको अवस्थामा छ, विभिन्न तह र तप्काकाे समिति समेत त गठन गर्न नसकेकाे महासंघलाई कसरी मुल्याङ्कन गर्ने? शिक्षक महासंघको त विजोग छ भने अरु संघ र संगठनको कुरो के गर्ने?

त्यसैले शिक्षा सम्बन्धि ग्यान राख्ने, भोलिको शिक्षाको वारेमा रेखांकन गर्न सक्ने लोभबाट टाढा रहेको एउटा शिक्षकलाई परेको मर्का देख्दा मलम लगाउन तागत र क्षमता भएको व्यक्ति, विश्वपरिवेशलाई बुझी नेपालको शिक्षा निति बनाउन सक्ने र सरकारसँग सिधा आँखा जुधाउने व्यक्ति नेतृत्वमा आउनको लागि अपिल गर्दछु।

कहीँ कतै केही बढि लेखेको भए नजानेर अल्पग्यान छचल्किएको हुन सक्छ भनी बुझिदिनुहोला। माफ पाउँ है गुरुवर्ग।

61Shreedhar Paudel, Binita Ranjit and 59 others

33 Comments

Like

Comment

Share

आदरणीय शिक्षक महासंघका अध्यक्ष महासचिव लगायत सम्पूर्ण नेताज्यूहरु हार्दिक नमन।

 २०७९/०४/१७

आदरणीय शिक्षक महासंघका अध्यक्ष महासचिव लगायत सम्पूर्ण नेताज्यूहरु

हार्दिक नमन।

शिक्षक भएको नाताले मैले केही प्रश्न गर्ने जमर्को गरे त्यसमा अन्यथा नमानी सम्पूर्ण नेपालका शिक्षकलाई चित्त बुझ्ने गरी जवाफ दिए‌मा म लगायत सम्पूर्ण नेपालका शिक्षकहरु आभारी हुने थियौं।

१. शिक्षक महासंघको अध्यक्ष , महासचिव लगायत अन्य ४ जनालाई पुरा अवधिको लागि नेपाल सरकारले काज दिने गर्छ भन्ने सुनेको छु। यो हो कि होइन? शिक्षक महासंघको नेतृत्वमा उभिसकेपछि तपाईंहरु तटस्थ भएर समग्रमा शिक्षकको लागि के आवाज उठाएर जानुभयो र अप्ठ्यारोमा परेका शिक्षक कसलाई कसरी सहयोग गर्नुभयो? यहाँको कार्यकालमा नेपालको शिक्षा कस्तो हुनुपर्ने हो? यसको वारेमा केही अनुसन्धान गर्नुभयो कि आफ्नै व्यक्तिगत काममा समय बिताउनुभयो ?

२. आज नेपालका विद्यालय तहमा अद्ययनरत विद्यार्थी किन आफ्नो उच्च शिक्षाको लागि नेपालमा रहन चाहँदैनन्? खोज गरिएको छ त?

३. नेपाल शिक्षक महासंघले विद्यालय मावि तहमा योग्यता पुगेका स्थायी शिक्षक हुँदाहुँदै शिक्षक सेवा आयोगमा असफल भएका शिक्षकलाई संघ, संगठनको नाममा शैक्षिक विकृति मच्चाइरहदा किन मुकदर्शक बनेको छ?

४. नेपालको सामुदायिक विद्यालयमा अध्यापन गराउने कुनै पनि तहको स्थायी शिक्षक कुनै पनि संघ संगठनमा आवद्ध नभइ शिक्षक महासंघको सदस्य बनी, शिक्षक महासंघको नेतृत्व गर्न चाहन्छ भने त्यो विशुद्ध शिक्षकलाई त्यो अवसरमा प्रतिस्पर्धा गरी नेतृत्वमा पुग्ने अवसर कसरी मिल्दछ?

५. आज नेपालमा मौलाएको कुसंस्कार, वेतिथि, र भ्रष्टाचारको दोशी शिक्षक महासंघ हो कि होइन?

६. अनुशासन सिकाउने शिक्षक नै अनुशासनको खिलापमा लागेपछि शिक्षक महासंघले त्यस्ता शिक्षक प्रति के गर्ने गरेको छ?

७. नेपालका धेरै विद्यालयमा प्रावि वा निमावि तहका शिक्षकहरुले मावि विद्यालयको प्राधानाध्यापक भएर काम गरीरहँदा शिक्षक महासंघले किन न्याय दिलाउन सकिरहेको छैन?

८. शिक्षक महासंघ के शिक्षक महासंघका नेतृत्वमा रहेका व्यक्तिको आवाजलाई मात्र सम्बोधन गर्ने महासंघ हो कि समग्र शिक्षकको आवाज हो। अहिले नेपाली समाजमा शिक्षक महासंघको अस्तित्व माथि प्रश्न उठेको छ। यो प्रश्नको जवाफ कसरी दिनुहुन्छ?

९. यदि शिक्षक महासंघले नेपालको शिक्षा निति तयार पारी नेपाल सरकारलाई कार्यान्वयनको लागि दवाव दिन सक्दैन र आफ्नो माग पुरा गर्ने हैसियत राख्दैन भने नेपाल शिक्षक महासंघको औचित्य पुष्टाइदिनको लागि भावि योजना के छ त?

१०. शिक्षक महासंघको नाममा न विद्यालयमा उपस्थित भइ विद्यार्थीलाई अद्यापन गराइएको छ न शिक्षकको हकहितको लागि कुनै काम गरेको छैन भने विना परिश्रम लिएको ज्यालाले पोल्दैन त ?

११. आजका राजनितिज्ञ हिजोका विद्यार्थी भएकोले के आजको विकराल अवस्थाको दोष राजनितिज्ञमा मात्र रहन्छ कि सही शिक्षा दिएर संस्कारिक नागरिक बनाउन नसकेकोमा शिक्षकको भागमा बढी रहन्छ?

१२. शिक्षकहरुको महासंघ भन्दा पनि एकल शिक्षक संगठन रहनुपर्छ। नाम संघ होस वा संगठन विवाद गर्नुपर्दैन तर सबै शिक्षकले मेरो आत्मा हो भन्ने महसुस गर्न सक्ने हुनुपर्छ। यसमा हजुरहरूको के राय छ?

१३. जागिर सामुदायिक विद्यालयमा तर बाल बच्चा संस्थागत विद्यालयमा पठाउने शिक्षक प्रति किन भनी कहिल्यै सोधियो त?

१४. जव शिक्षक आफु सामुदायिक विद्यालयमा जागिर खाने आफ्नो बालबच्चालाई संस्थागत विद्यालय पठाउने शिक्षकको कार्यदक्षालाई कसरी मुल्याङ्कन गरेको छ शिक्षक महासंघले?

१५. मन, वचन र कर्मले यो शिक्षण पेशालाई पेशामा सर्वोत्कृष्ट पेशा हुँदाहुँदै पनि उपेक्षित भएकोमा यसलाई नयाँ पिढिको रोजाइको पेशा हो भनी नेपाली समाजमा उभाउनको लागि के कस्ता कार्यक्रम ल्याउनुभएको छ? स्पष्ट पारिदिनु होला?

१६. सित्तैमा नुन खान हुँदैन भनिएको छ? तपाईंहरु आफ्नो कार्यकालमा खाइएको नुन प्रति कत्तिको सन्तुष्ट हुनुभएको छ र तपाईले खाएको नुनले शिक्षक पेशामा कहाँ, कहिले र कसरी मलम लगाउनु भएको छ?

१७. असल शिक्षक, अनुशासित र कर्तव्यपरायणले भरिएको विद्यार्थी उत्पादन गर्नको लागि कहिले नेपाल सरकारलाई केही सुझाव र सल्लाह दिनुभयो त?

१८. नेपालको कुनै पनि सामुदायिक विद्यालयमा केही असहज भएर शिक्षक महासंघको नेतृत्वलाई खवर गर्दाखेरी शिक्षा ऐन तथा नियमावलीले तोके अनुसार कार्य गर्नको लागि कहीँ कतै पहल गरेको अवस्था छ कि छैन? छ भने कहाँ र कहिले कुन विद्यालयमा गरियो?

१९. शिक्षक नेपाली जनताको गोठालो हो भने शिक्षक महासंघ त शिक्षक र नेपाली र शिक्षक दुबैको गोठालो हो। नेतृत्वलाई हेक्का छ कि छैन?

२०. विद्यालयको प्रधानाध्यापक विना भेदभाव विना पूर्वाग्रह जो जसले पाउनुपर्ने हो वा यो प्रशासनिक पद भएकोले छुट्टै विग्यापन गराइ शिक्षकहरु बीच प्रतिस्पर्धा गराइ निश्पक्ष व्यक्ति छनौटको लागि केही सोच बनाउनु भयो त?

२१. शिक्षकको नेता बन्न त टालटुल गरे पुगिहाल्छ। तर नेता बनिसकेपछि नेताको भुमिका निर्वाह गर्न गार्हो हुन्छ। नेता भनेको अभिभावक हो। नेताले त केही सुविधा पाउदै गर्दा मेरो छत्रछायाँमा रहेको शिक्षकले सुविधा नपाएको अवस्थामा हामी नेतृत्वमा रहेकाेले लिदैनो भन्न सकेको अवस्था छ कि: मै खाउँ मै लाँउ सुख सयल मै गर्यौ भन्ने अवस्थामा छ। यसलाई स्पष्ट पारिदिएका आभारी हुनेथिएँ।

त्यसैले भन्नैपर्छ शिक्षकको महासंघको नेतृत्व जसलाई नेपाल सरकारले काज दिन्छ, ती व्यक्तिले आफ्नो पूर्ण समय भावि नेपालको शिक्षा निति , लक्ष्य निर्धारण गरी कार्यान्वयन कसरी गर्ने र नियमावली तयार पारी नेपाल सरकारलाई कार्यन्वयनको लागि वाद्य बनाउन सक्ने सामर्थ्य भएको व्यक्ति पुग्नुपर्छ। त्यस्तो व्यक्ति भनेको लोभबाट टाढैरहेको हुनुपर्छ। प्रत्येक शिक्षकलाई सही गुरु बनाउनु पर्छ नकि केबल शिक्षक। गुरुले आफ्ना विद्यार्थीसँग दक्षिणा माग्न ‌मिल्यो तर मुल्य होइन। मुल्य खोज्यो भ‌ने त्यो व्यापार हो। कृष्ण भगवानले गुरु द्रोणाचार्यलाई बताउनुभएको थियो। कृष्ण भगवानले द्रोणाचार्यलाई आफ्नो छोरालाई संस्कार दिन नसकेको र उ अधर्मी भएको र अन्तमा अधर्मको पक्षमा युद्धमा सामेल हुनुपरेको थियो। आज पनि हामी समाजले भ्रष्ट भनेर चिनेको व्यक्तिको गुलामी गरेको देखेका छौं। नेताज्यूहरु राजनैतिक दलका नेताहरु शिक्षकका नेतासँग त देशमा देखिएका समस्याको समाधानको लागि के गर्न सकिन्छ भन्दै शिक्षकलाई खोज्न आउने दिन बनाउनको लागि केही अनुसन्धान गरी योजना तयार गर्नु भएको छ र ?

आजको विकराल अवस्था भन्दा भोलिका दिन दयनीय नबनोस्।

यदि मिल्दैन भने

यो अवस्थाको अन्त्य गर्नको लागि शिक्षक महासंघले केही गर्छ कि शिक्षकले नै अदालतको ढोका ढकढकाउन पर्ने हो?

यदि अदालतको ढोका ढकढकाएर प्रधानाध्यापक र नेतृत्वमा भएका साथिहरु वाहिरनु पर्ने दिन भन्दा अगावै आफै सुरक्षित हुने मार्ग खोज्नको लागि र सामाजिक र शैक्षिक न्याय उपलब्ध गराउनको लागि सम्बन्धित सबैमा अनुरोध गर्दछु।

यो कटु तितोलाई पस्कदै गर्दा कोही कसैलाई मर्का परेको छ भने सहजै लिइदिनको लागि अनुरोध गर्दछु। एक शिक्षकको कर्तव्य ठानी आफ्नो महासंघलाई प्रश्न गर्न पाउनु नैसर्गिक अधिकार हो। देशको शैक्षिक निति र नेपालका शिक्षकहरु संधै उपेक्षित हुनुपर्नाको मुल कारण नै शिक्षक नेतृत्व कमजोर भएर नै हो। नेतृत्वमा लोभले वास गरेकोले नै हो, नेतृत्वले विश्वपरिवेशलाई नियाली अहिले कस्तो शिक्षा चाहिन्छ त्यसको चुरो पत्ता नलगाएर नै हो। शिक्षक नेतृत्वले माग गर्दा त भगवान् कृष्णको बालसखा सुदामाले झैं माग्नुपर्छ। उनले धेरै समयपछि आफ्नो भागमा परेको आधा सिगो भात पनि कृष्णलाई अर्पण गर्दै भनेका थिए:

सन्सारका भोकाहरुको पेट भरियोस। उनले कृष्णलाई अर्पण गर्ने बित्तिकै संसारका सबै भोका जिवात्माको भोक मेटिएको थियो।

तर हाम्रो नेताले त तमाम नेपाली शिक्षकलाई सडकमा उतारी आफ्नो माग पुरा गरेको कुरा सुनिन्छ। सत्य केहो ? यसै लेखबाट जबाफ मागे। जबाफ माग्न पाउने मेरो अधिकार पनि हो किन कि मेरो पनि त्यसमा केही बुद लगानी परेको छ।

अन्तमा आशा छ प्रत्येक प्रश्नको जवाफ दिनुभएमा आभारी हुनेथिएँ। गुरु भनेकै विद्यार्थीको ह्रदयमा वास गरेको कालो धब्बालाई हटाई कुनै पनि विद्यार्थीलाई सत्मार्गमा डोर्याई, आद्यात्मिक पनमा भक्ति भावले समर्पित भई सदा सत कर्ममा अनुशासित र लगनशीलताले भरिपूर्ण गराई ग्यान आर्जनको लागि लागि भोक जगाउने वा उत्प्रेरित गर्न सक्ने व्यक्ति हो भने शिक्षक महासंघको नेता त उ आफै मात्रै नभएर सबै शिक्षकहरुको लागि अनुकरणीय पात्र अर्थात मन्दिर भित्रको मुर्ति जस्तो अदृश्यमा रहेर पनि शक्ति प्रदान गरिदिने पात्र जस्तै हुनुपर्ने हो नि हैन र?

मेरो बुझाइमा त शिक्षक महासंघले त शिक्षकको मात्र होइन बोल्न नसक्नेको पनि आवाज बोलिदिनु पर्ने हो। तर त्यसो हुन सकेको छैन, छ र?

तीतो सत्यलाई सहर्ष स्वीकारी आफु पनि सुध्रदै समग्र नेपाली शिक्षकमा मात्र नभएर मानव समाजमा शिक्षकले बुझेर गल्ति गर्दैन भन्ने सन्देश दिनको लागि सफल रहनुहोस्। यही रह्यो मेरो शुभकामना।

उही तपाईंहरुको शिक्षक साथी,

चन्द्र कान्त पण्डित

पशुपति मित्र माध्यमिक विद्यालय चाबहिल, काठमाडौं।

सम्पर्क नं: ९८५११४८३७९

ckpanditps@gmail.com

सामुदायिक विद्यालयमा शिक्षकले सामुदायिक विद्यार्थीलाई हेर्ने र बुझ्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन ल्याउन पर्छ। किनकि भन्ने गरिन्छ:

 २०७९/०४/१९

सामुदायिक विद्यालयमा शिक्षकले सामुदायिक विद्यार्थीलाई हेर्ने र बुझ्ने दृष्टिकोणमा परिवर्तन ल्याउन पर्छ। किनकि भन्ने गरिन्छ:

१. सामुदायिक विद्यालयमा गरिब परिवारका विद्यार्थीको उपस्थित मजबुद छ भन्ने गरिन्छ र उनीहरूलाई गरिबको चस्माबाट हेर्ने गरियो। झट्ट हेर्दा सत्य हो तर गहिराइमा हेर्ने हो भने त्यसो भन्न मिल्दैन र पाइदैन किनकि प्रत्येक सामुदायिक विद्यालयमा अध्यापन गराउने शिक्षकको लागि तीनै विद्यार्थी अन्न दाता हुन। ती विद्यार्थीको उपस्थित छ र विद्यालय छ, विद्यालय छ र सरकारले शिक्षकको नियुक्ति गरी त्यहाँ पठाँउछ। अनि उनीहरुमा कपि , कलम नभएको कारणमा गरीब भन्न पाइदैन। उनीहरूको लागि केही विकल्पको बाटो खोज्नुपर्छ।

२. शिक्षक आफ्नो क्षमता माथि विश्वास नगर्ने आफ्नो बच्चालाई संस्थागत विद्यालयमा पठाउने र उनीहरू माथि प्रश्न उठाउनको साटो कसरी कपि कलमबाट बन्चित विद्यार्थीलाई सो को उपलब्ध विद्यालयमा नै कसरी गराउन सकिन्छ। त्यतातर्फ सोच्नुपर्दैन र?

३. जो शिक्षक आफ्नो क्षमता माथि विश्वास गरिरहेको छैन, उही फेरी विद्यालयमा कसैलाई उक्साहटमा लगाई विद्यालयको प्र. अ बन्नको लागि जमर्को गर्छ। आफै माथि विश्वास नभएको शिक्षकले समग्रमा विद्यालय र विद्यार्थीको हित कसरी गर्न सक्छ? सोच्नु पर्दैन?

४. शिक्षकको नेता हुँ भन्दै योग्यता नै नभएको व्यक्ति दबाब दिन खोज्छ। त्यो शैक्षिक अपराध होइन र?

५. अव प्रत्येक शिक्षकले भन्न र सम्झाउन कोशिस गर्नुपर्दैन न त: बाबु / नानि हेर न तिम्रो अक्षर राम्रो छ नमिलेको उत्तर हो , यसरी लेखन भनेर मायाको भावले हेरौं त परिवर्तन कति हुँदोरहेछ।

६. बच्चाको बानी अन्जानमा नै खराब हुन सक्छ; जस्तै घरमा बाबा आमाले चुरोट पिएको देख्छ , कहीँ कतै शिक्षकले पनि तानेको देख्छ। बच्चाको दिमागमा चुरोट तान्नु भनेको पुज्य व्यक्तिले गर्ने हो भन्ने लागेको हुनसक्छ। उनीहरूलाई शिक्षकले बुझाउन पर्दैन, चुरोट पिउनहुदैन भनेर? अनि विद्यार्थीलाई गलत तरिकाले मुल्याङ्कन गर्ने अधिकार छ र?

७. शिक्षकलाई विद्यार्थीले बोलेका केही शब्द अपाच्य हुनसक्छन्। र उसलाई गाली गर्नको सट्टा यसरी बोल्नु नराम्रो हो भनेर सम्झाउने कोसिस गरेमा परिवर्तन हुदैन र? विद्यालय भनेको नै गलत आचरण लाई त्याग्न लगाई असल वानि विकास गराउने स्थलको हो नि हैन र? विद्यार्थीलाई सत्मार्गमा हिडाउने कार्य चाहिँ शिक्षकको हो नि , हैन र?

८. धेरै समस्याको समाधान शिक्षकसँग हुँदाहुँदै दोष अरु माथि थुपारिएको छ, हैन र?

९. विद्यालयमा शिक्षक उपस्थित हुँदाहुँदै कक्षा कोठामा अध्यापन गर्न नपाठाई प्र. अ. को कार्य , कक्षा सञ्चालन भैरहेको बेलामा शिक्षकलाई गर्न लगाउनु कत्तिको न्यायोचित हो, सोच्नुपर्दैन?

१०. कक्षा कोठामा शिक्षक ढिलो पुग्दा केही नहुने तर विद्यार्थी शौचालय गइ कक्षामा प्रवेश नदिनु, विद्यार्थीलाई कक्षा वाहिर राख्नु असल शिक्षक भित्र पर्छ कि पर्दैन?

११. एक्काइसौं शताब्दीमा शिक्षक दण्डबाट विद्यार्थीलाई सुधार गर्छु भन्दै गर्दा उ गलत मार्गमा छ कि छैन, सोच्नुपर्दैन?

१२. विद्यालयमा पद खोज्ने विद्यार्थीको पठनपाठनमा वास्ता नगर्ने विद्यालय नेतृत्वलाई के भन्ने?

१३. विद्यालयमा गुटबन्दी गरी आफ्नो काम हत्याउन खोज्ने शिक्षकलाई के भन्ने?

१३. विद्यालय शिक्षा ऐन तथा नियमावलीनो आधारमा चल्ने कि निति , नियमलाई लत्याइ बल मिचाइ गर्न खोज्ने?

१४. माद्यमिक विद्यालयको नेतृत्व लिनको लागि मावि स्थायी शिक्षक हुन पर्दैन?

१५ . जुन माद्यमिक विद्यालयमा स्थायी मावि शिक्षकको छैनन, ती विद्यालयमा शिक्षक को का. स.मुमा अंक दिने अधिकार छैन। जसले गर्दा शिक्षकहरु पदोन्नति हुने अवसरबाट समेत बन्चित हुन्छन्, सम्बन्धित सबैले बुझ्नुपर्दैन?

१६. शिक्षक मित्रहरू पुज्य हुनको लागि हामी मालिक होइनौ र १० देखि ४ बजेको समयमा हामी स्वतन्त्र छैनौ। हामीले त्यो समय बेचेका छौं। जसको लागि बेचेका छौं, त्यसैको लागि सदुपयोग गर्नुपर्दैन?

१७. विद्यालयको प्रधानाध्यापकले कक्षा सञ्चालन विद्यार्थीले जानकारी गराउँदा समेत वास्ता गरिदैन भने त्यस्तो नेतृत्व विद्यालयको लागि उचित हुन्छ वा हुँदैन, सम्बन्धित सवैले बुझ्नुपर्दैन?

१८. सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले सर , म्याम हजुरको बाबु नानी कहाँ पढ्छन् भ‌नी सोधे र संस्थागत विद्यालयमा जवाफ दिदा किन नि भनेर जबाफ के दिने? सोचेका छौँ त? फेरी भन्दिन सक्छन्: हजुरले राम्रो पढाउनुहुदैन ?

ए त्यसो भने तपाईले पढाउने कक्षामा नपढ्ने भनिदिएमा विद्यार्थीलाई के जवाफ दिने?

१९. यो पेशा पैसा कमाउने स्थान होइन। यो त आत्म सन्तुष्टिको लागि सधैं कलिला विद्यार्थीको रोदन र मुस्कानमा हराउने स्थान हो।

त्यसैले प्रत्येक शिक्षकले आफुलाई तिखार्नुपर्छ, र नेतृत्वमा रहँदा पनि त्यस स्थानको लागि योग्य हो कि होइन, योग्यता क्रममा नभएको व्यक्तिले अनयासै रुपमा आफुलाई उतार्न खोज्छ भने, अनुशासन र कर्तव्यको शिक्षा दिने शिक्षक र शिक्षक र विद्यार्थीलाई अनुशासनको दायरामा ल्याउने प्र. अ. समग्र विद्यालय, विद्यार्थी र शिक्षक प्रति उत्तरदायी हुनसक्दैन भने त्यसको विरोधमा आवाज उठाउनु विद्यार्थी, शिक्षक, अभिभावक सबैको नैसर्गिक अधिकार भित्र पर्दछ। सबैले सबैको अधिकार सहीरुपमा प्रयोग गर्नु पर्छ। अन्यथा शैक्षिक क्षेत्रमा धान्नै नसकिने भुइँचालो आउँछ।

नेपाल बिग्रिएको शिक्षाले नै बाटो बिराएर हो। शिक्षामा सुधार आजको आवश्यकता हो। मलाई महशुस भएको छ - यहाँ लेखिएका केही शब्दले मानवीय तथा शैक्षिक समाजमा देखिएका विकृतिलाई कोट्याउँदै गर्दा कोही कसैलाई इंकित गरिएको छैन। यदि तपाईंलाई यस्तो लाग्छ भने संयोग मात्र हो है। संयोगकाे दृष्टान्तमा छटपटीने अवस्था आएको छ भने तपाईले आफैंलाई सोध्नुहोस - के तपाईं स्वस्थ्य हुनुहुन्छ त?

गजबको प्रसङ्ग

 २०७९/०४/१/२०

गजबको प्रसङ्ग

राधाले उद्धवलाई भन्नुभयो गिताको सार झैँ - यस भूतलमा कसलाई पत्नी भन्ने, कसलाई पुत्र भन्ने, कसलाई भाइबन्धु भने? कसैको कोही नहुँदाेरहेछ, किनभने विपत्तिमा सहारा दिने कृष्ण वाहेक अरु कोही बन्धु , सहयोगी भनेको हुँदाेरहेनछ्।

यो प्रसङ्ग जव कृष्ण वृन्दापुरी छोडी उनको मामा कंसको निम्तोलाई स्वीकारी, कंसका सवै षणयन्त्रलाई पार गर्दै उनको हत्या गरी शिक्षा प्राप्ति गरिसकेपछि पनि वृन्दापुरीमा कृष्ण आफै जान नसकेको अवस्थामा वृन्दापुरी कृष्ण आउँछ है भनी सन्देश बोकेर गएका उद्धवलाई राधाले भन्नुभएको थियो। उद्धवले वियोगको कुरो गर्दा कृष्णसँग विछोड नभएको र कृष्ण राधाको मनमुटुमा रहेको बताएपछि नपत्याए हेर भनेपछि उद्धवलाई पनि राधाकृष्ण सँगै दर्शन भएको भान भएको थियो।

मलाई पनि यो वाक्यले सानैदेखि प्रभाव पारेको छ। दुखमा साथ दिने करिव करिव ग्यानी व्यक्ति बाहेक अरु कोही हुदैनन्। तपाईं कसैलाई केही सहयोग कतै गर्नुभएको छ भने पनि उ तपाईंको दुखको क्षेणमा काम लाग्दैन र काम लाग्छ,भनी सगाउनु भएको छ भने त्यो भ्रम मात्र हो। कहिले उसले तपाईंलाई सहयोग गर्न चाहदैनन् तर कहिलेकाहीँ उसले चाहेर पनि तपाईंलाई सहयोग गर्ने सामर्थ्य राख्दैन । सहयोग गर्नुहोस निस्वार्थ भावले। यसैले नेतृत्वमा रहनेले झुण्ड तयार गर्नुभयो भने पनि त्यसले तपाईंको अप्ठ्यारोमा घाटी समात्ने गर्दछ। तपाईंले त्यो पाउनुभएको छ। कसैले पिडित हो भने छोडिदिनु भयो र उपकार गरिदिनुभयो भने पनि अजिङ्गर बन्दोरहेछ। दुध खुवाएर हुर्काएको अजिङ्गर जस्तै आफ्नो आकार बढाएपछि निल्नसक्छु कि सक्दिन भनेर केही दिन देखि खाना खान पनि छोड्ने तर तन्किएर उसको शरिरको आकार नाप्ने। फेरी कोही ट्रोमामा रहेको व्यक्तिलाई शब्दको प्रयोग तरबारभन्दा चोटिलो लाग्दो रहेछ। कहीँ कतै कुनै प्रसँग मानव समाजमा देखिएका विकृति माथि केही शब्द लेखिदिदा , भनिदिदा आफैंलाई जस्तो लाग्दोरहेछ। त्यसैले भन्ने गरेको रहेछ तरबार भन्दा कलम शक्तिशाली फेरि अगुल्टोले हानेको कुकुर बिजुली चम्किदा तर्सन्छ।

जीवन विचित्र छ। जो तपाईंको नजरमा सधैं गलत भयो तर तपाईंको अप्ठ्यारोमा उसैले सहयोग गर्न सक्छ। त्यसैले कोही प्रति पुर्वाग्रही मन छ भने पनि सुद्द मनले सोच्नुहोस र निर्णय गर्नुहोस। सकेमा दानमा सबैभन्दा ठूलो क्षमादान नै भन्छन क्यारे र शक्तिमा सबैभन्दा ठूलो भक्तिलाई मान्ने गर्छन र त्यो प्रमाणित पनि छ। लोभ, क्रोध, मोह, र मद्यपान अधर्मका मार्ग हुन जसले मानिसलाई कुनै न कुनै रुपमा प्रभाव पारेको हुन्छ। सुदामाको राजालाई हेरौं न ।नसाको लतमा उसैंलाई गलहत्याउने राजा फेरी जव वास्तविकताको वोध भयो उसले सुदामालाई श्रीपेच लगाएर राजा बनाउन तम्सिए पनि सुदामाले ग्रहण त गरेननि। आफ्नो सुरक्षाको लागि भनी कसैले छुरा वा सहयोगी लिएर बस्छ भने त्यो उसैको लागि घातक हुन्छ र चाहिएको अवसरमा उपयोग गर्न सक्ने अवस्था रहदैन। नेपालको दरबार हत्याकाण्ड- चार पल्टन सेनाले पनि केही गर्न सकेनन्। त्यसैले सल्लाह सबैको निर्णय आफ्नो।

नेपाल बिग्रिएको शिक्षाले नै बाटो बिराएर हो। शिक्षामा सुधार आजको आवश्यकता हो। मलाई महशुस भएको छ - यहाँ लेखिएका केही शब्दले मानवीय समाजमा देखिएका विकृतिलाई कोट्याउँदै गर्दा कोही कसैलाई इंकित गरिएको छैन। यदि तपाईंलाई यस्तो लाग्छ भने संयोग मात्र हो है। संयोगकाे दृष्टान्तमा छटपटीने अवस्था आएको छ भने तपाईले आफैंलाई सोध्नुहोस - के तपाईं स्वस्थ्य हुनुहुन्छ त?

Some tips to develop writing skills in English

 2079/04/22

Some tips to develop writing skills in English

Everyone feels difficult or confused when someone asks them to write. Writing is not possible without words. When you begin to write you should decide what you are going to write. The following tips help you to write on any topics:

-First collect the related words about the matter you are going to write on

-Then you should be familiar with the sentence patterns

-After that use the words in sentences

-After using the words making sentences

-Then read them all.

-Check whether all the words are appropriately used or not.

- Read the entire writing you did and find out the incorrect words and their spelling too

-Punctuate all the text correctly

- Now read all the sentences are in order or not. Put all the sentences in coherent

- Use the transitional words to make your writing meaningful. If you have more than 9 sentences, separate them into different paragraphs

If you apply this tips, you can develop your writing skill. After developing this skill, you have to know what you are going to write: fiction or prose or poetry or plays.

मुर्ख साथी हुनुभन्दा विद्वान वैरी भएको वेश

 २०७९/०४/२३

मुर्ख साथी हुनुभन्दा विद्वान वैरी भएको वेश

मानिसमा जव दानत्वको वास गर्छ, उसलाई सदैव दैत्य गुरु शुक्रचार्यबाट निर्मित कुवुद्दि्ले बहसमा राखी उसलाई नियन्त्रणमा लिइ उसलाई सन्सारको सबै भन्दा जान्ने आफैंलाई छु भन्ने, आफु ठिक आफु बाहेक अरु सब बेठिक, आफु जान्ने अरु केही नजान्ने, ग्यान भएर पनि ग्यानको सदुपयोग गर्न नजान्ने वृन्दापुरीका अल्पग्यानी ब्राह्मण जसले नारायण को नाममा होम गरे तर सोही समयमा नारायण उपस्थित भइ आफुलगायत भोका गोपिहरुलाई केही खानेकुरा माग्दा नदिने ती श्लोक कण्डस्थ ब्राहमण जस्तै अल्पग्यानीहरु। जब घर, परिवार, समाज, संगठन र सरकारमा अल्पग्यानिको वास हुन्छ, झट्ट हेर्दा ती अल्पग्यानीहरु अरुले देख्दा महलको वास, महंगा गाडिको सयर, पाँचतारे होटलमा भोजन, चिटिक्क परेको पहिरन तर के गर्नु सुत्ने बेलामा निद्रा पर्दैन, वाहिर केही henchmen ले जयजयकार गरेपनि पिडितको कटाक्षले उनीहरूलाई सदैब सताइरहेको हुन्छ। अनि गलत निर्णय गर्दै जान्छ, जसको कारण बन्दामी कमाउदै जान्छ। जव पापको घडा भरिन्छ त्यस समयमा उ निरीह बनेको हुन्छ।त्यस दिन उसलाई सहयोग गर्ने कोही हुदैँन। गलत मनसाय र कसैको लहलवाटमा लाग्दै गर्दा आफुले गर्नुपर्ने कर्तव्यबाट वाहिर पुग्ने, आफ्नो भुमिकाको वारेमा पहिचान नहुने तर अरुमाथि प्रश्न खडा गर्नेहरु अन्तत नागिएरै छाड्छन्। सत्यको आवाज एक हुनसक्छ तर अन्तमा यसैले जितेको हुन्छ। गलत मार्गमा लाग्नेहरूलाई समयले नै ठेगान चाहिँ लगाइदिन्छ। त्यसैले त भनिन्छ नि: मुर्ख साथी हुनुभन्दा विद्वान वैरी भएको वेश।

यसै प्रसंगमा आचार्य बन्दीलाई सम्झन मन लाग्यो। जसले शास्त्रलाई शस्त्र बनाए र कैयौं आचार्यको ज्यान लिएका थिए। एक दिन अष्टबक्र आचार्य बन्दीसँग शास्त्रार्थको लागि गएका थिए तर बालक भनेर उनलाई सवै आचार्यले हाँसोको पात्र बनाएका थिए। अन्तमा उनले गुरुको कृपाले शास्त्रार्थ गर्नको लागि योग्य भएको जिकिर गरेपछि यदि शास्त्रार्थमा हार भएमा जल समाधि लिनुपर्ने सर्त राखेका थिए। अष्टबक्रले सो सर्तलाई सहर्ष स्वीकारेका थिए। जव शास्त्रार्थ सुरु भयो निकै रोचक र सबैलाई मन्त्र मुग्ध पार्ने गरी प्रश्नको जबाफ दिएका थिए। अन्तमा आचार्य बन्दीले हार स्वीकारी जल समाधिमा जाने बताए। त्यही समयमा अष्टबक्रले आफु आचार्य होटको पुत्र भएको जानकारी गराए। शास्त्रलाई शस्त्र बनाउने कार्य गलत हो भनि बताएका थिए। जब उनले क्षमादान गरिदिए आचार्य बन्दीले उनलाई मृत्युदण्ड भन्दा पनि जटिल सजाए भएको बताए। जब मानिस आफुले गरेको भुललाई स्वीकार्छ, तव उ सतमार्गमा लाग्दछ। त्यही नै ठूलो प्रायश्चित हुनेछ। उनी भन्छन् शास्त्रले विकास गर्छ तर शस्त्रले विनास। हिंसाले कहिल्यै पनि जित्दैन्।यो पराजय र मुर्खताको मार्ग मात्र हो। सुन्ने, छलफल, समाधि आदि ब्रह्मग्यानका पुरक हुन भने सत्यलाई सत्यको रुपमा बुझ्न सक्नु नै ब्रह्म ग्यान हो।

वृन्दावनका श्लोक कण्डस्थ ब्राहमण र आचार्य बन्दी सही अर्थमा ग्यानलाई प्रयोगमा ल्याउन सकेनन्। जसले गर्दा नारायणको नाममा हुमादी गर्दा स्वयं प्रतक्ष्य रुपमा आफैंले भोजन गराउन पाउने अवसरबाट वन्चित भएका थिए भने आचार्य बन्दी वालक अष्टबक्रसँग हार खानुपरेको थियो। प्राप्त ग्यानलाई सही सदुपयोग गर्न सकिदैन भने त्यो मुर्खता नै हो। ग्याम मात्र भएर केही हुदैन र उ आफै ब्रहम हु भन्न थाल्छ भने उसले एक दिन ओरालो लाग्नै पर्छ। विद्यालयमा विद्यार्थीहरूलाई माया नगर्ने शिक्षक, जनताका आवाज नसुनिदिने राजनितिज्ञ, सन्तानलाई संस्कार सिकाउन नसक्ने बाबु आमा र कर्मचारी भएर मालिक सम्झने राष्ट्रसेवक उस्तै हुन। यी सबैको अन्त तव हुन्छ जब मानिसले आत्माको पहिचान गर्दछ र आफुलाई निराकारको मार्गतर्फ डोर्याउदै गर्छ। त्यसैले भन्नुपर्छ मुर्खको संगत गर्दैनगर्नु।

52Narayan Prasad Neupane, Surya Kanta Pandit and 50 others

32 Comments

1 Share

Like

Comment

Share